Štampa

Atopijski dermatitis na koži lica kod dece Prepoznavanje i ublažavnje neprijatnih simptoma

Između 10 i 20% dece u svetu ima atopijski dermatitis, hronično ali nezarazno kožno oboljenje koje pogađa i odrasle. Poznat je i kao atopijski ekcem sa tipičnim simptomima kao što su suva koža sklona iritaciji, sa povremenim upalnim stanjima koja izazivaju blag do intenzivan svrab, upalu i bol. Mada ne postoji lek, redovna i dosledna nega može doprineti ublažavanju simptoma i produžiti periode između upalnih stanja.


ZNAKOVI & SIMPTOMI

ŠTA JE ATOPIJSKI DERMATITIS?

Atopijski dermatitis (ili atopijski ekcem) je neprijatno i ponekad stresno hronično kožno oboljenje, koje je veoma često kod dece širom sveta, ali prvenstveno u zapadnom svetu. Dok je među odraslima procenat pogođenih 2-5%, 10-20% pacijenata su deca i bebe. Većina pogođenih (90%) dobijaju atopijski dermatitis pre pete godine života i mnoga deca prerastu ovu bolest.

Atopijski dermatitis obično prolazi kroz dve "faze". Tokom neaktivne faze koža je veoma suva, sklona iritaciji i ljuspasta i neophodna joj je svakodnevna hidratacija. Aktivne faze (ili "upalna stanja") su bolnije i moraju se tretirati topikalnim lekovima radi umirivanja upaljene kože i ublažavanja svraba.

Ilustracija kože sa simptomima atopijskog dermatitisa.
1. Narušena barijerna funkcija kože olakšava prodor mikroorganizama
2. Aktiviranje ćelija imuniteta, zapaljenje
3. Svrab

Izgled i simptomi atopijskog dermatitisa razlikuju se kod beba, dece i odraslih:

  • Bebe mogu da dobiju simptome već sa 2-3 meseca. Osip se može pojaviti iznenada, usled čega koža kostaje suva, ljuspasta i svrbi. U upalnim fazama iz inficirane kože može curiti tečnost.
  • Kada se oboljenje kod dece javi u kasnijem uzrastu (između druge godine i puberteta), osip je obično suv, sa ljuspastim pečatima koji svrbe. Koža je najčešće neravna, zadebljala i gruba na dodir.
  • Atopijski dermatitis kod odraslih, koji obično počinje u detinjstvu, karakteriše veoma suva, ljuspasta koža i neprekidan svrab.

Najčešća područja pojave atopijskog dermatitisa kod beba su lice i koža glave (naročito na obrazima), kao i telo (laktovi i kolena).

Kod dece kod kojih se oboljenje pojavljuje nakon druge godine života, osip često nastaju na telu - sa unutrašnje strane laktova ili kolena - i nije neuobičajeno videti mladog pacijenta sa atopičnom kožom na vratu, ručnim zglobovima, gležnjevima i/ili u pregibima između zadnjice i butina.

Atopijski dermatitis se pogoršava češanjem, jer nokti probijaju barijeru kože i izlažu je bakterijama, što dovodi da zapaljenja kože. Bebe često trljaju kožu o posteljinu ili tepih kako bi ublažile svrab, a kod dece svih uzrasta svrab može postati toliko jak da ne mogu da spavaju. Osim što je to stanje neprijatno za dete, roditelji se mogu osećati bespomoćnim, što izaziva psihološki stres. Dobra vest je da efikasan tretman i dobra nega kože mogu značajno da ublaže neprijatnosti.

Lice bebe sa ljuspastom crvenkastom kožom.
Simptomi atopijskog dermatitisa se kod beba pojavljuju na licu i koži glave.
Koža koja izgleda crveno i iritirano.
Koža beba i dece koja pate od ovog oboljenja često je suva, ljuspasta i jako svrbi.

Ako niste sigurni oko prepoznavanja simptoma, potražite savet lekara ili dermatologa.


UZROCI & OKIDAČI

MOGUĆI UZROCI I OKIDAČI ATOPIJSKOG DERMATITISA

Dermatolozi su utvrdili nekoliko uzročnih i doprinosećih faktora. Na primer:

Žena koristi inhalator.
Ako roditelji pate od polenske kijavice ili astme, deca mogu dobiti atopijski dermatitis.
Žena drži novorođenče u naručju.
Devojčice imaju veću verovatnoću dobijanja atopijskog dermatitisa
nego dečaci.

  • Članovi porodice imaju atopijski dermatitis, polensku kijavicu i/ili astmu. Postoji dokazana veza između atopijskog dermatitisa, polenske kijavice i astme, a dokazano je i da ako jedan ili oba roditelja pate od jednog ili svih ovih oboljenja, njihova deca će biti pod većim rizikom.
  • Dete živi u razvijenoj zemlji, eventualno u gradu, gde je zagađenje veće, ili on ili ona živi u hladnom podneblju. Zanimljivo je da jamajčanska deca koja žive u Londonu imaju dvaput veću verovatnoću dobijanja atopijskog dermatitisa nego ona koja žive na Jamajci.
  • U pitanju je devojčica. Žene su nešto podložnije ovom oboljenju nego muškarci.
  • Majka ju je rodila u poznijim godinama. Postoje dokazi da kod beba rođenih u majčinim poznijim godinama postoji veća podložnost atopijskom dermatitisu.

Kada se jednom pojave, postoji niz razloga zašto se simptomi pogoršavaju i dolazi do upalnih stanja. Pogođene osobe imaju manjak prirodnih vlažećih faktora (NMFs) (kao što su aminokiseline) i narušen epidermalni metabolizam lipida. To objašnjava zašto postoji veća verovatnoća da imaju suvu kožu sa narušenom barijernom funkcijom.

Problemi često nastaju zbog "začaranog kruga" atopične kože. On počinje kada dete počeše mesto na koži koje svrbi  i poremeti ionako slabu barijernu funkciju kože.

To dovodi do razmnožavanja bakterije stafilokoka (Staphylococcus aureus) i kožne infekcije. Infekcija izaziva upalu, koja izaziva svrab. Krug iznova počinje.

Tretmani pomažu razbijanju "začaranog kruga" atopične kože.


DOPRINOSEĆI FAKTORI

DODATNI DOPRINOSEĆI FAKTORI

Smatra se da određene vrste hrane, pića, tekstura i tekstila izazivaju ili utiču na atopičnu kožu.

Među njih spadaju:

  • Tkanine kao što su vuna i najlon, koje mogu biti abrazivne i izazivaju znojenje
  • Alergije na hranu, najčešće mlečne proizvode, orašaste plodove i ljuskare (razgovarajte sa lekarom pre nego što bilo koju vrstu hrane izbacite iz ishrane deteta)
  • Deterdženti za pranje
  • Šminka (mada  brendovi za osetljivu kožu ne bi trebalo da iritiraju kožu)
  • Pasivno pušenje

Devojčica češe unutrašnju stranu lakta.
Roditelji bi trebalo da izbegavaju hranu, tkanine i tekstil koji deluju kao okidači kod dece.

Pojedini prateći simptomi oboljenja - kao što su stres ili nesanica - takođe mogu pogoršati primarne simptome.

Pročitajte više o faktorima koji utiču na kožu.


REŠENJA

KONTROLISANJE SIMPTOMA ATOPIJSKOG DERMATITISA NA LICU KOD DECE

Za roditelje može biti izuzetno stresno da vide kako im deca pate, ali iako ne postoji lek za atopijski dermatitis, redovan i dosledan tretman može pomoći da se spreči pogoršanje bolesti, da umire kožu - ublažavajući bol i svrab - umanje emocionalni stres, spreče infekcije i spreče debljanje kože.

Plan tretmana će takođe verovatno uključivati režim nege kože, kao i određene promene načina života.

Kod neupalnih faza, dnevna upotreba emolijenata je izuzetno važna.

Emolijenti

Među emolijente, ili sredstva za održavanje vlažnosti kože, spadaju losioni, kreme i ulja za kupanje i tuširanje, koji zajedno održavaju kožu vlažnom, mekom i zaštićenom od iritanasa. Njihova redovna upotreba čini osnovu nege atopične kože i može produžiti faze između upala. Deca i bebe sa atopijskim dermatitisom lica trebalo bi da nanose hidratantne kreme na lice najmanje dvaput dnevno.

Ruka odrasle osobe nanosi kremu na bebino lice.
Između ostalog, redovna upotreba sredstava za održavanje vlažnosti kože je važna za produžavanje neupalnih faza.

Ključni sastojci u formulacijama emolijenata mogu biti:

  • Omega-6 masne kiseline iz ulja noćurka i ulja semena grožđa. One umiruju i hrane kožu, istovremeno obnavljajući prirodnu barijernu funkciju kože.
  • Likokalkon A (ekstrakt iz korena sladića). To je prirodni protivupalni antioksidans koji ublažava crvenilo i upalu.

Aktivna nega

Kada se jave upalna stanja potrebno je koristiti emolijente u kombinaciji sa tretmanima aktivne nege, kao što su topikalne kreme i sprejevi protiv svraba. Ove topikalne kreme obično sadrže kortikosteroide kao što je hidrokortizon.

Hidrokortizon dokazano efikasno i brzo ublažava svrab i upalna stanja. Međutim, mnogi roditelji se ustručavaju da ga koriste na dečjoj koži, jer produžena upotreba može imati nekoliko neželjenih efekata. Takođe stalnom upotrebom postaje manje delotvoran i ne može se primenjivati na većim područjima kože.

Eucerin AtopiControl Acute Krema za akutnu negu ima blagotvorna svojstva za koja je klinički dokazano da značajno poboljšavaju izgled kože tokom upalnih faza. Ovo negujuće rešenje za kožu omogućava manju upotrebu hidrokortizona tokom upalnih stanja. AtopiControl Acute Krema za akutnu negu nije lek i ne bi trebalo da se koristi kao zamena za lek.


Majka i dete leže jedno uz drugo i maze se
Moguća je upotreba hidrokortizona za ublažavanje akutnih simptoma atopijskog dermatitisa kod dece. Međutim, nije preporučljiva dugotrajna upotreba, jer hidrokortizon može istanjiti kožu.

Dodatni saveti za roditelje dece koja pate od atopijskog dermatitisa

Majka seče nokte bebi makazicama.
Preporučuje se održavanje dečijih noktiju kratkim kako bi se sprečilo
ozbiljno češanje.

  • Koristite toplu vodu za pranje, a ne vruću.
  • Utapkajte vodu peškirom dok koža ne postane gotovo sasvim suva, a odmah zatim nanesite emolijent.
  • Nanosite emolijent najmanje dvaput dnevno.
  • Održavajte nokte kratkim i ravnim kako dete ne bi moglo da se češe i probije kožu.
  • Noću stavite detetu pamučne rukavice kako se ne bi češalo u snu.
  • Održavajte sobnu temperaturu i vlažnost relativno niskim.
  • Može biti dobro dati detetu lutku da češe, jer to može umanjiti njihovu potrebu da češu sopstvenu kožu.